Geachte heer/mevrouw,

Bijgaand treft u weer een nieuwe AR Update aan.

Rechtspraak
Graag wijzen wij u op de volgende uitspraken.

Ktr.: politiek verlof heeft geen betrekking op benoeming tot burgemeester. Arbeidsovereenkomst terecht ontbonden op de h-grond en omdat werknemer sinds 2018 geen bezoldiging meer ontvangt, heeft hij geen recht op een transitievergoeding
In AR 2026-1252 oordeelt de kantonrechter over de vraag of werkgever (Gemeente Berkelland) opnieuw politiek verlof moest toekennen aan een werknemer die sinds 2018 benoemd was als wethouder in een andere gemeente, maar ditmaal benoemd werd als burgemeester. Noch op grond van het overgangsrecht van de WNRA, noch op grond van artikel 7:643 BW heeft werknemer recht op voortgezet politiek verlof. De functie van burgemeester staat immers niet in artikel 7:643 BW en het overgangsrecht van de WNRA voorziet in eerbiediging van verleend verlof, maar niet in verlof voor een nieuwe functie.
De transitievergoeding is afhankelijk van de arbeidsduur en het laatstverdiende salaris. Uit de memorie van toelichting blijkt dat die vergoeding enerzijds is bedoeld om in situaties waarin de arbeidsovereenkomst op verzoek van de werkgever wordt beëindigd, de gevolgen van het ontslag voor de werknemer te verzachten en anderzijds om de overstap naar een andere baan te vergemakkelijken. In dit geval doet noch het een noch het ander zich voor: werknemer ontvangt al sinds medio 2018 geen salaris meer van Berkelland en de ontbinding wordt juist uitgesproken omdat werknemer voltijds een betaalde functie elders bekleedt, waardoor hij niet in staat is om nog voor Berkelland te werken. Onder deze omstandigheden is Berkelland naar het oordeel van de kantonrechter aan werknemer geen transitievergoeding verschuldigd.

Ktr.: sociaal plan voor achttien werknemers niet afdwingbaar op grond van WMCO, wel op grond van artikel 6 ESH
In AR 2026-1246 staat de vraag centraal of een werkgever in onderhandeling moet treden op grond van artikel 6 ESH (collectieve actie) over een sociaal plan voor achttien werknemers terwijl het getalscriterium van de Wet melding collectief ontslag (WMCO) niet wordt gehaald. De rechter oordeelt als volgt. De aangekondigde reorganisatie heeft naar het zich nu laat aanzien gevolgen voor de arbeidsplaatsen van op dit moment zes werknemers in Ede en later mogelijk twaalf werknemers in Veenendaal. Dit aantal blijft vooralsnog onder de drempel van twintig in de zin van de WMCO. Dit betekent dat de werkgever geen wettelijke verplichting heeft om de vakbonden te raadplegen over een sociaal plan. Lantor heeft na een aantal stakingen en/of werkonderbrekingen besloten wel in collectieve onderhandeling te treden over een sociaal plan. Lantor benadrukt dat zij dit vrijwillig heeft gedaan omdat zij op grond van de WMCO daartoe niet verplicht is. Lantor stelt in deze procedure dat FNV en CNV niet mogen staken om hun eisen ten aanzien van een sociaal plan af te dwingen omdat zij op grond van de WMCO ook geen sociaal plan kunnen afdwingen. Die stelling is niet juist. Ook onderhandelingen over belangen van achttien werknemers zijn collectieve onderhandelingen. Indien de vakbond voor zijn leden in de onderneming een collectieve regeling wenst, om zo de ongelijkheid in de verhouding tussen werkgever en werknemer te compenseren, hoeft collectief overleg niet te wijken als de WMCO niet van toepassing is. Er is ook geen sprake van een zogenoemd rechtsgeschil dat buiten het collectief overleg over een sociaal plan kan worden opgelost. Daarover bestaat ook geen discussie. Juist en alleen voor belangengeschillen is met artikel 6 aanhef en lid 4 ESH het recht op collectief optreden, met inbegrip van het stakingsrecht, gewaarborgd (behoudens verplichtingen uit hoofde van een eerder gesloten cao). Vakbonden mogen in het kader van collectieve onderhandelingen proberen met stakingsdruk iets af te dwingen dat zij op grond van de WMCO langs juridische weg niet kunnen bereiken. Omdat de aangekondigde actie onder het bereik van artikel 6 aanhef en lid 4 ESH valt, moet werkgever de actie dulden als een rechtmatige uitoefening van het in het ESH erkende sociaal grondrecht op collectief onderhandelen.

Ktr.: expat voor wie na terugkeer uit lange periode in buitenland geen werk meer voorhanden is, kwalificeert niet als bankzitter (h-grond), maar er is sprake van bedrijfseconomisch ontslag (a-grond). UWV aangewezen instantie
In AR 2026-1239 oordeelt de kantonrechter over de vraag of werknemer, die enige tijd in het buitenland als expat werkzaam is geweest, maar weer terugkeert bij werkgever, mag worden ontslagen op de h-grond of dat toch sprake is van een a-grond. De achterliggende reden van het niet kunnen herplaatsen van werknemer betreft naar het oordeel van de kantonrechter bij uitstek een bedrijfseconomische reden. Het gaat immers om het verval van functies in verband met het afbouwen van de activiteiten en niet om een reden die is gelegen in de persoon van werknemer. Het ontslag, dat wil zeggen de onderliggende reden en de keuzes die werkgever daarbij maakt ten aanzien van zijn personeelsbeleid, zal binnen dat kader moeten worden getoetst. Volgt afwijzing van het ontbindingsverzoek.

Inzenden eigen rechtspraak
Steeds vaker ontvangen wij ingezonden rechtspraak. Dank daarvoor! Beschikt u zelf over een nog niet gepubliceerde uitspraak die relevant is voor de arbeidsrechtpraktijk en rechtsontwikkeling, klik dan hier om de geanonimiseerde uitspraak in te zenden.

Vragen of opmerkingen
Mocht u vragen of opmerkingen hebben over deze nieuwsbrief, dan kunt u mailen naar klantenservice@boom.nl.

Rest ons nog u een bijzonder fijne dag toe te wensen.

Met vriendelijke groet,

Prof. mr. A.R. (Ruben) Houweling en mr. drs. T.J. (Theo) Post (hoofdredactie)